16 november 2026

Een eigen wapen, een eigen verhaal

De stads- en dorpswapens en bijbehorende vlaggen van Sittard-Geleen zijn onlangs officieel vastgesteld. Daarmee krijgen de oude symbolen van de acht voormalige gemeenten opnieuw erkenning. Maar waarom is dat belangrijk? En wat komt er eigenlijk kijken bij het maken van een wapen? Heraldicus René Vroomen (77) neemt ons mee in de wereld van wapens, vlaggen en hun betekenis.

Foto Heraldicus René Vroomen

Voor René Vroomen is het een bijzonder moment na jaren werk. De acht voormalige gemeenten hadden ieder hun eigen wapen en vlag. Sommige vlaggen waren officieel vastgesteld, andere werden vooral door inwoners en verenigingen gebruikt. Nu heeft het college van burgemeester en wethouders deze symbolen opnieuw erkend. “Ik noem het een vorm van eerherstel”, zegt hij. “Ze horen bij de geschiedenis van de verschillende steden en dorpen.”

Meer dan een mooi plaatje

René houdt zich al sinds zijn jeugd bezig met heraldiek: het ontwerpen en bestuderen van wapens. Bij het maken van een wapen komt veel kijken. “Ik begin met historisch onderzoek. Welke wapens en symbolen werden vroeger gebruikt? Welke kleuren horen bij een plaats?” Daarna maakt hij verschillende schetsen. Daarbij moet hij zich aan vaste regels houden. Zo worden in wapens vooral rood, blauw, groen en zwart gebruikt, samen met goud en zilver. Andere kleuren, zoals paars, zijn normaal gesproken niet toegestaan. Alleen in bijzondere gevallen wordt daarvan afgeweken. “Je gaat geen nieuwe kleuren fantaseren omdat je toevallig groen en oranje een leuke kleur vindt.”

Ook over hoe een wapen eruitziet, moet goed worden nagedacht. Neem het slangenkoppenkruis in het nieuwe gemeentewapen. René tekende verschillende versies van de slangenkoppen. “De één vindt de slangen te aardig, en de ander vindt ze te agressief.” Uiteindelijk kozen ze voor een vorm die ertussenin zat. Want een wapen moet niet alleen historisch kloppen, maar ook herkenbaar en eenvoudig zijn. “Eenvoud siert het wapen.”

Foto van stapel schetsen en vlaggen op het bureau van Heraldicus René Vroomen

Trots op je eigen plek

Een wapen lijkt misschien iets van vroeger, maar is nog altijd van betekenis. Volgens René hebben wapens dezelfde functie als de logo’s die bedrijven en verenigingen gebruiken. Mensen herkennen hun eigen stad of dorp erin. Zo’n wapen laat zien waar ze bij horen.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit de vlag van Geleen. Die wordt zelfs verkocht aan mensen die inmiddels in Australië en Zuid-Amerika wonen. “Mensen blijven toch trots op hun roots”, zegt hij. Ook andere oude stads- en dorpsvlaggen bleven in gebruik bij inwoners en verenigingen. De gemeente heeft ze nu officieel opnieuw een plek gegeven, naast het gemeentewapen dat alle steden en dorpen met elkaar verbindt.

Voor René is het werk daarmee bijna afgerond. Al heeft hij nog één wens: acht vlaggenmasten voor het gemeentehuis met de vlaggen van alle voormalige gemeenten. “In alfabetische volgorde”, lacht hij. “Dat zie ik zo voor me.”

Heraldicus René Vroomen zit achter zijn bureau met op tafel allerlei vlaggen en tekeningen