Monument houdt herinnering aan Philips levend
In Sittard is een monument onthuld met de eerste steen van de uitbreiding van de Philipsfabriek in 1947. Bij de onthulling waren meer dan 100 oud medewerkers aanwezig. Zij haalden samen herinneringen op aan hun tijd in de fabriek.
Het monument staat aan de Doctor A.F. Philipsstraat, op de plek waar ooit een fabriek stond die veel betekende voor Sittard en de regio. Jarenlang vonden inwoners uit de stad en omliggende dorpen er werk bij de grootste werkgever van Sittard. In 1967 kende het bedrijf 3.200 medewerkers, terwijl Sittard toen ca. 30.000 inwoners had.
Wederopbouw van Nederland
De fabriek in Sittard was de eerste uitbreiding van Philips buiten Eindhoven. Dat gebeurde kort na de Tweede Wereldoorlog, in een tijd waarin Nederland opnieuw moest worden opgebouwd. Nieuwe bedrijven waren hard nodig om de economie weer op gang te brengen. Philips zorgde voor werk, inkomen en daarmee voor meer welvaart in de stad.
Montage van radiobuizen
In Sittard begon Philips met het monteren van radiobuizen. Door nieuwe technieken, zoals de transistor, veranderde het werk in de jaren daarna. De fabriek maakte steeds meer verschillende producten, waaronder kleine metalen onderdelen, scheerkoppen, gloeispiralen en onderdelen voor beeldbuizen.
Veel vrouwen in de fabriek
In de beginjaren werkten vooral veel vrouwen in de fabriek. Zij deden precies werk aan de lopende band, zoals het met de hand in elkaar zetten van radiobuizen en lampen. Dat vroeg om zorgvuldigheid en een vaste hand.
Mannen en vrouwen werkten in die tijd strikt gescheiden. Ze zaten niet in dezelfde ruimtes en reisden zelfs met aparte bussen naar het werk.
Herinneringen van oud medewerkers
Die periode maakten Lies Vossen en Riet van der Venne niet mee. Zij begonnen pas in de jaren zestig bij Philips. Eerst werkten ze in de montage en later op de mica afdeling. Ze werden niet alleen collega’s, maar ook vriendinnen voor het leven.
“Het was altijd gezellig”, vertelt Riet. “Er gebeurde altijd wel iets. Soms oefende het Philipsorkest in de pauze. We hebben toen zelfs een keer de polonaise gelopen.”
Beide vrouwen stopten met werken toen hun gezin voorrang kreeg. Voor Lies bleef de band met Philips bestaan: ze leerde haar man Ruud kennen op het werk. Hij werkte 27 jaar bij het bedrijf, begon in de productie en groeide door naar opleidingen en personeelswerk. “Ik heb er veel geleerd. Philips was goed georganiseerd en je kon je er goed ontwikkelen”, zegt hij.
Werk en waardering
Oud collega’s Theo Bominaar, John Verstraten en Will Hermans herkennen die goede organisatie. Zij waren ook aanwezig bij de onthulling en deelden hun herinneringen.
Theo vertelt dat hij na zijn vertrek bij Philips bij een andere werkgever aan de slag ging. Toen hij een oud collega sprak, kwamen ze samen tot de conclusie dat Philips het als werkgever uitzonderlijk goed geregeld had. Veel zaken waren vastgelegd en georganiseerd, iets wat in die tijd niet vanzelfsprekend was.
Het drietal is ook lovend over de sfeer. Will werkte ruim veertig jaar bij Philips, eerst als gereedschapsmaker en later als groepsleider. “Ik ben nooit met tegenzin gaan werken. Het was een sociale omgeving. Je had elkaar nodig in het werk.”
Dat sociale karakter ging verder dan de fabriekspoort. Met het Philips-Van der Willigen Fonds verleende de onderneming beurzen aan studerende kinderen van werknemers. “Mijn kinderen volgden een opleiding in Maaseik. Die werd door Philips betaald,” vertelt Will. “Als iemand een kind kreeg, kreeg je een pakket met spullen voor de baby.”
Blijvende herinnering
Met de onthulling van het monument komt dat verleden weer even dichtbij. Philips vertrok in 2006 uit Sittard, maar de steen houdt de herinnering aan de fabriek en de mensen die er werkten levend. Het monument is een blijvend teken van een periode waarin werk, stad en mensen nauw met elkaar verbonden waren.
